Καρκίνος του Δέρματος - Πρόληψη, Διάγνωση και Θεραπεία - Έβελιν Μπέτση

Επανορθωτική Χειρουργική

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία είναι καθοριστικής σημασίας.

Τι είναι ο Καρκίνος του Δέρματος

Ο καρκίνος του δέρματος είναι μία από τις συχνότερες μορφές καρκίνου. Τα περισσότερα είδη αναπτύσσονται κυρίως τοπικά και σπάνια δίνουν απομακρυσμένες μεταστάσεις. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία είναι καθοριστικής σημασίας.

Παράγοντες κινδύνου

Οι σημαντικότεροι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος είναι:

Η παρατεταμένη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.
Η χρήση τεχνητών μέσων μαυρίσματος.
Το ανοιχτόχρωμο δέρμα, τα μπλε μάτια και τα ξανθά ή κόκκινα μαλλιά.
Η ανοσοκαταστολή, όπως σε άτομα που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία.
Το AIDS.
Η μακροχρόνια θεραπεία με κορτιζόνη.
Η έκθεση σε ακτινοβολία ή χημικές ουσίες, όπως το αρσενικό.

Ένα άτομο που έχει εμφανίσει καρκίνο του δέρματος έχει επίσης αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσει ξανά τη νόσο.

Συχνότερες μορφές καρκίνου του δέρματος

Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα

Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου του δέρματος.

Μπορεί να εμφανιστεί ως:

ανοιχτή πληγή που αιμορραγεί συχνά και δεν κλείνει,
ροζ κηλίδα,
γυαλιστερό οζίδιο που μοιάζει με πέρλα.

Η θεραπεία είναι η χειρουργική αφαίρεση του όγκου με υγιή όρια. Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα αναπτύσσεται κυρίως τοπικά και σπάνια δίνει μεταστάσεις.

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα

Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα είναι η δεύτερη συχνότερη μορφή καρκίνου του δέρματος. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο της επιδερμίδας, ακόμη και στην περιοχή των γεννητικών οργάνων.

Είναι συχνό στο κάτω χείλος, ιδιαίτερα στους καπνιστές, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και στο εσωτερικό του στόματος.

Συνήθως εμφανίζεται ως:

τραχύ οζίδιο στο δέρμα,
λευκή κηλίδα στο εσωτερικό του στόματος.

Η χειρουργική αφαίρεση του όγκου με υγιή όρια αποτελεί την πιο αποτελεσματική θεραπεία. Σε ανεγχείρητους όγκους μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ακτινοθεραπεία.

Μελάνωμα

Το μελάνωμα είναι μία από τις πιο επικίνδυνες και επιθετικές μορφές καρκίνου του δέρματος. Μπορεί να εμφανίζει οικογενή προδιάθεση.

Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου είναι η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, ιδιαίτερα όταν έχουν προηγηθεί έντονα ηλιακά εγκαύματα, ακόμη και κατά την παιδική ηλικία.

Ποια χαρακτηριστικά μιας ελιάς χρειάζονται έλεγχο;

Μία δερματική βλάβη θεωρείται ύποπτη όταν παρουσιάζει:

Ασυμμετρία.
Ανώμαλο ή ακανόνιστο περίγραμμα.
Πολλά ή διαφορετικά χρώματα.
Μέγεθος μεγαλύτερο από 6 mm.
Αλλαγή στο μέγεθος ή στη μορφή της με την πάροδο του χρόνου.

Όταν το μελάνωμα διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο, είναι ιάσιμο. Αν διαγνωστεί σε προχωρημένο στάδιο, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο.

Σε άτομα με πολλούς δυσπλαστικούς σπίλους συνιστάται ετήσιος έλεγχος και χαρτογράφηση από εξειδικευμένο Δερματολόγο. Επίσης, κάθε αλλαγή στη μορφή ή στην εμφάνιση μιας ελιάς θα πρέπει να αξιολογείται από ειδικό.

Καρκίνωμα Merkel

Το καρκίνωμα Merkel είναι μία σπάνια και επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος. Προσβάλλει συνήθως τα νευροενδοκρινικά κύτταρα στο πρόσωπο, το κεφάλι και τον λαιμό, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και στα άκρα, είτε πάνω στο δέρμα είτε κάτω από αυτό, στους θύλακες των τριχών.

Εμφανίζεται συνήθως ως ένα εξόγκωμα στο δέρμα, ροζ, μπλε ή μωβ χρώματος, το οποίο αυξάνεται γρήγορα σε μέγεθος. Πολλές φορές μπορεί να περάσει απαρατήρητο ή να θεωρηθεί μια μικρή κύστη.

Η χειρουργική αφαίρεση αποτελεί την πρώτη επιλογή θεραπείας. Η βιοψία του φρουρού λεμφαδένα είναι απαραίτητη. Ανάλογα με το στάδιο της νόσου, μπορεί να χρειαστούν επιπλέον θεραπείες, όπως ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή συστηματική θεραπεία.

Η έγκαιρη διάγνωση και η χειρουργική αφαίρεση του όγκου έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Δερματοϊνοσάρκωμα

Το δερματοϊνοσάρκωμα είναι μία σπάνια μορφή καρκίνου που αναπτύσσεται στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος και μπορεί να επεκταθεί στο γειτονικό λίπος, τους μύες και τα οστά.

Έχει αυξημένη πιθανότητα τοπικής υποτροπής. Η αρχική θεραπεία είναι χειρουργική και περιλαμβάνει την ευρεία αφαίρεση του όγκου.

Το έλλειμμα που δημιουργείται μετά την αφαίρεση μπορεί να χρειαστεί αποκατάσταση με:

δερματικά μοσχεύματα,
τοπικούς κρημνούς.

Ανάλογα με το στάδιο της νόσου, η χειρουργική θεραπεία μπορεί να συνδυαστεί με συστηματική θεραπεία και ακτινοθεραπεία. Η παρακολούθηση των ασθενών είναι στενή λόγω της αυξημένης πιθανότητας υποτροπής.

Διάγνωση

Ο καρκίνος του δέρματος μπορεί να εμφανιστεί ως ένας κόκκινος, μωβ ή στο χρώμα του δέρματος όζος, αλλά και απλώς ως μία αλλαγή στην ποιότητα ή την εμφάνιση του δέρματος.

Σε αρκετές περιπτώσεις η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη ή να καθυστερήσει. Το δερματοϊνοσάρκωμα, για παράδειγμα, μπορεί στα αρχικά στάδια να συγχέεται με άλλες δερματικές παθήσεις.

Όταν υπάρχει υποψία καρκίνου του δέρματος, η βιοψία αποτελεί τον ασφαλή τρόπο για τη διάγνωση. Μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά την πρώτη επίσκεψη στο ιατρείο.

Η μαγνητική τομογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση της έκτασης του όγκου και να βοηθήσει στον σχεδιασμό της χειρουργικής επέμβασης.

Θεραπεία

Η αντιμετώπιση του καρκίνου του δέρματος μπορεί να απαιτεί τη συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων. Η διεπιστημονική ομάδα μπορεί να περιλαμβάνει Δερματολόγο, Παθολόγο, Ακτινολόγο, Ογκολόγο, Ακτινοθεραπευτή και Πλαστικό Χειρουργό.

Χειρουργική Mohs

Η χειρουργική Mohs περιλαμβάνει τη σταδιακή αφαίρεση του όγκου την ίδια ημέρα.

Κάθε στρώμα που αφαιρείται εξετάζεται ειδικά κάτω από το μικροσκόπιο. Η διαδικασία συνεχίζεται μέχρι να μην εντοπίζονται καρκινικά κύτταρα στα όρια της εκτομής.

Η επέμβαση πραγματοποιείται συχνά με τοπική αναισθησία.

Εκτεταμένη εκτομή

Η εκτεταμένη εκτομή με όρια 2–3 εκατοστών μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν ο όγκος είναι επιθετικός, όπως στην περίπτωση μελανώματος ή δερματοϊνοσαρκώματος, ή όταν έχει μεγάλο μέγεθος.

Η επέμβαση πραγματοποιείται με γενική αναισθησία.

Αποκατάσταση του ελλείμματος

Όταν το έλλειμμα που δημιουργείται μετά την αφαίρεση του όγκου δεν μπορεί να κλείσει με απλή σύγκλειση των άκρων του τραύματος, μπορεί να χρειαστεί αποκατάσταση με:

δερματικό μόσχευμα, ή
κρημνό.

Αντιμετώπιση προχωρημένου δερματοϊνοσαρκώματος

Σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί συνδυασμός περισσότερων θεραπευτικών μεθόδων.

Συστηματική θεραπεία

Η στοχευμένη θεραπεία με Imatinib έχει εγκριθεί από την U.S. Food and Drug Administration (FDA) για τη θεραπεία του δερματοϊνοσαρκώματος.

Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις όπου ο όγκος δεν μπορεί να αφαιρεθεί χειρουργικά, σε υποτροπές αλλά και σε απομακρυσμένες μεταστάσεις.

Ακτινοθεραπεία

Η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιείται συνήθως μετά τη χειρουργική αφαίρεση όταν ο κίνδυνος υποτροπής είναι υψηλός. Μπορεί επίσης να αποτελέσει θεραπευτική επιλογή σε περιπτώσεις που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν χειρουργικά.

Πρόγνωση

Η γενική πρόγνωση είναι εξαιρετική όταν ο όγκος αναγνωρίζεται έγκαιρα και αφαιρείται σωστά. Η πρόγνωση είναι δυσμενέστερη όταν υπάρχει μετάσταση.

Τα αποτελέσματα σε ασθενείς με μεταστατική νόσο που λαμβάνουν Imatinib είναι ενθαρρυντικά.

Η θεραπεία κάθε όγκου εξαρτάται από:

το είδος του καρκίνου,
το σημείο εντόπισης,
την ηλικία του ασθενούς,
το αν πρόκειται για πρωτοπαθή όγκο ή υποτροπή.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, και ιδιαίτερα στους όγκους του προσώπου, η επανορθωτική χειρουργική είναι απαραίτητη ώστε οι χειρουργικές τομές και τα σημάδια να είναι όσο το δυνατόν πιο διακριτικά.

Πρόληψη

Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση έχουν καθοριστική σημασία.

Συνιστάται:

τακτικός έλεγχος από Δερματολόγο, τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο,
αποφυγή της αλόγιστης έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία,
αποφυγή των τεχνικών τεχνητού μαυρίσματος,
άμεση αξιολόγηση από ειδικό όταν παρατηρείται οποιαδήποτε αλλαγή σε μία ελιά ή άλλη δερματική βλάβη.

Καλέστε μας

Καρκίνος του Δέρματος – Πρόληψη, Διάγνωση και Θεραπεία