ΣΠΙΛΟΙ (ΕΛΙΕΣ)

Οι σπίλοι στα παιδιά χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες : στους  εκ γενετής (γενικά παρόντες κατά τη γέννηση ή τη βρεφική ηλικία)  και στους  επίκτητους.

Οι συγγενείς μελανοκυτταρικοί σπίλοι (ΣΜΣ) ταξινομούνται με βάση το μέγεθος και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά τους. Μπορεί να είναι μικροί , μεγάλοι ή γιγαντιαίοι. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται τακτική παρακολούθηση δεδομένου ότι 4% αυτών των σπίλων μπορεί να εξαλλαγει σε κακόηθες μελάνωμα σε νεαρή ηλικία.

Οι επίκτητοι σπίλοι τείνουν να εμφανίζονται στην παιδική ηλικία και να αυξάνονται σε αριθμό από την εφηβεία. Οι παράγοντες κινδύνου για το μελάνωμα σε παιδιά είναι, το θετικό οικογενειακό ιστορικό μελανώματος, η υπερβολική έκθεση στο υπεριώδες φως, το ελαφρώς χρωματισμένο δέρμα και η ανοσοκαταστολή. Τα παιδιά με παράγοντες κινδύνου πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά και να προστατεύονται από την έκθεση στο ήλιο.

Η νευροδερματική μελάνωση χαρακτηρίζεται από πολλούς και ευμεγέθεις δερματικούς  σπίλους κυρίως στο κάτω μέρος του κορμού, την πυελική ζώνη και τα κάτω άκρα με συνοδό τριχοφυΐα. Σε αυτή την περίπτωση οι μισοί περίπου ασθενείς εμφανίζουν πάχυνση των μηνίγγων λόγω διηθήσεως από μελανοκύτταρα με συμπτώματα επιληψίας, υδροκεφάλου κα. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο πλαστικός χειρουργός παρεμβαίνει μετά τα 3 πρώτα έτη της ζωής και αφού έχουν ελεγχθεί οι επιπλοκές και τα συμπτώματα από το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Αντιμετώπιση

Οι  ΣΜΣ πρέπει να αφαιρούνται χειρουργικά. Οι μικροί σπίλοι αφαιρούνται σε ένα χειρουργικό χρόνο με απλή συρραφή.  Οι μεγαλύτεροι σπίλοι μπορεί να αφαιρεθούν σταδιακά ή και ολοκληρωτικά με τη βοήθεια τεχνικών αποκατάστασης.

Η σταδιακή εκτομή αφορά τμηματικές εξαιρέσεις του σπίλου σε ετήσια μεσοδιαστήματα. Με αυτή τη τεχνική στηριζόμαστε στην ιδιότητα του δέρματος να ανακτά την ελαστικότητα του με την πάροδο του χρόνου. Σε αυτή την περίπτωση ο χειρουργός αφαιρεί κάθε φορά το μέγιστο επιτρεπτό τμήμα του σπίλου.

Η διάταση των ιστών είναι μια χρήσιμη τεχνική αποκατάστασης του ελλείμματος μετά από ολοκληρωτική αφαίρεση του σπίλου. Γίνεται σε δύο χειρουργικούς χρόνους. Στο πρώτο χειρουργείο τοποθετούνται ύστερα από υπολογισμό ένας ή περισσότεροι διατατήρες ιστών (μπαλόνια ) τα οποία γεμίζονται σε τακτές επισκέψεις στο ιατρείο. Στο δεύτερο χειρουργείο πραγματοποιείται η αφαίρεση του σπίλου και το νέο δέρμα που προέκυψε από τη διάταση των ιστών χρησιμοποιείται για να καλύψει το έλλειμμα. Το μεσοδιάστημα των δύο παραπάνω χειρουργείων είναι κατά μέσο όρο 6 μήνες.

Η χρήση δερματικών μοσχευμάτων είναι ένας άλλος τρόπος αποκατάστασης του ελλείμματος από την αφαίρεση ενός σπίλου. Σε αυτή την περίπτωση λαμβάνεται η επιφανειακή στοιβάδα δέρματος από ένα άλλο σημείο του σώματος και τοποθετείται στο σημείο του ελλείμματος. Σε αυτή την περίπτωση και η εξαίρεση του σπίλου αλλά και η αποκατάσταση του ελλείμματος γίνεται στον ίδιο χειρουργικό χρόνο. Το μειονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι ότι το μεταμοσχευμένο δέρμα δεν έχει το ίδιο χρώμα αλλά και την ίδια υφή με το γειτονικό δέρμα.

Η αντιμετώπιση των ΣΜΣ  με laser είτε με δερμοαπόξεση έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικές δεδομένου ότι δεν μπορούν να αφαιρέσουν το σύνολο του σπίλου. Πολύ συχνές είναι οι υποτροπές και οι δύσμορφες ουλές.